O OLLO DE VIDRO DO INDIANO

                       O OLLO DO INDIANO                              

Xogar unha longa partida aínda custaba unha loura peseta .Os monecos de chumbo , once por bando , cos colores do Pontevedra: pantalón azul e camiseta granate , do Madrid , do Sevilla ou do Valencia: pantalón e camiseta brancos , andaban a cen por hora. Os catro rapaces non xogaban unha vaca precisamente, era o honor deportivo o que os facía que loitasen a brazo partido. O resto agardaba arredor  e pedían mesa por rigorosa quenda. O rapaz da defensa para axilizar cada vez máis os eléctricos movementos, botáballe cuspe enxebre nas barras faltas de graxa da súa demarcación .

-¡ Non vale darlle arredor hostia ! .

O da media dianteira , facía maxistralmente a xogada do chepas.Ou rastrexaba a bóla coa habilidade do pase da morte, e :

- ¡ gol ! ¡ gol ! ¡ goool! .

Ganaban por malleira as colores do Pontevedriña: cinco a un.

- Non teño gañas de xogar máis por hoxe.

- Eu tamén estou canso ¡ e estes acabaron as pesetas !.

- ¿ Dicímosllo logo ?.

- Home estaría ben . Pero algunha vez, vaille parecer mal  senón xa veredes.

- ¿ A el ?. Aínda estou por dicir que disfruta máis ca nós.

- Si , pero como di meu pai, a procesión vaille por dentro.

- ¿ Ninguén o obriga non ?. Ademais a todos nos gustaría moito máis, que nós contara a historia de como verdadeiramente o perdeu.

- ¡Que dicides! dabondo sabemos todos que ese é un segredo que nunca compartirá con ninguén...

El,don Amador,chegara das afastadas américas hispanas facía poucos anos, xusto cando aqueles cativos tomaban a alternativa do colexio, e principiaban a lidar coas inaugurais letras do sistema Palau.Era un home de costumes puntuais,ás oito da tarde,verán e inverno,chegaba á taberna para degustar as dúas invariables cuncas de tinto país.Ás nove collía o camiño de volta á casa, detrás da potente luz daquel seu inseparable foco de ferroviario, nas noites alcatranadas do inverno.

Sen familiares coñecidos no vello mundo , vivía nunha casa grande de pedra, con rexos balcóns e señorial escudo de armas. Austero no vestir, coñecíanselle só tres traxes diferentes.Completaban o seu sinxelo, aínda que elegante vestiario , os panos de veludo que adoitaba atar ao pescozo  e os sombreiros de feltro preferentemente verdes.Iso era todo, aparte claro das camisas, case todas brancas ,meticulosamente amidonadas e pasadas polo ferro  e os zapatos negros de charón brillantes coma espellos. Contaría daquela cincuenta anos longos, preto dos cincuenta e cinco ou máis, pois a xente que se coida engana e don Amador coidábase.

O que é a xente do lugar coñecíano polo indiano.Semellaba vivir do capital que fixera , sabe deus como na Arxentina ou no Uruguai, que tampouco estaban moi certos.Nin sabían se deixara quedar familia alá, pois el un día chegou só e vivía só. Pagáballe iso si, a unha muller veciña para que lle limpara, lavara e fixera de comer.Ninguén pasaba de ter un trato correcto e educado con el, aparte dos rapaces que lle tiñan cando menos unha estraña confianza.

Se sabían algo a maiores do que el deixaba ver, era por boca da tal criada veciña, que aínda que bastante discreta e disposta, a peor de preguntas e repreguntas algo ía filtrándolles de vez en cando.Seica que pasaba a maior parte do día encerrado, lendo e estudando nos centos de libros que atestaban as longas repisas. Que algunhas mañás cando chegaba, topábao coa luz presa durmindo sobre a mesa grande de castaño que había na biblioteca.Que falaba pouco e que pagaba ben.Polo demais era de coñecemento xeral , que daba grandes paseos á caída da tarde antes de tirar para a taberna e que tiña o ollo esquerdo postizo: de vidro.....

- ¿ Dígollo eu logo ?.

- ¡ Veña !.

 -¡ Ensínenos o ollo !.

- Mellor ¿ Por qué no nos conta hoxe a historia de cómo o perdeu ?.

- Pero meus queridos pibes ¡ non sexades ruíns !, que moitas veces vos teño dito que esa historia é un segredo e que non vola podo contar.

- Ben logo. ¡ Ensínenos o ollo ! , polo menos xa é algo.

- ¡ O ollo ensínovolo  !.Agardade que pille o pano da man para quitalo da cunca con coidado  que agora mesmiño volo mostro.Xa sabedes que está feito do mellor cristal tirolés.....

Nese intre, cousas da Fenosa e do mal tempo, marchou a luz. A sorpresa producida polo repentino apagón fixo que lle saltase das mans o ollo de vidro, que chincou polo chan da taberna ás escuras.

- ¡Acende unha luz muller!.

- ¡Xa estou neso home, xa estou neso!.

- ¡ Do chan para baixo non ha de pasar !. ¡Ha de andar por aquí preto!.

- ¡Busquémolo todos axiña,veña , veña , todos!.

E soe como queira, macabro ou solidario, pero era verdadeiramente orixinal ver como cantos alí había: homes, rapaces e incluso a muller do taberneiro , se afanaban na busca , que resultaría infrutuosa, do ollo de vidro tirolés de don Amador o indiano.

O rapaz  deitouse pensando na posibilidade de que a bóla saíse chincando e botase fóra do local, que certamente despois de todo aquel cachear sen éxito da véspera, era a única posibilidade.

Levantouse moi cedo aquela mañá. Colleu a súa única bóla que era de barro cocido e tirou para a taberna seguindo a súa intuición. Fartárase de cachear cos dedos polo chan diante da porta pecha, xa ía deixar a exploración, cando : ¡ alí estaba o ollo ! , entalado nunha creba da solaina. Agora tamén o ía ter el  nas súas propias mans.

 Semellaba unha fina bóla de cristal o ollo de Don Amador.Tiña boa puntería pero nin tanta. Aquela afortunada mañá xogando ao trisco gañou trinta bólas:de cristal, de pedra e de aceiro.Non había quen puidera con el : de baixas , de altas , de altas con chuzos, anicáballe ás bólas dos compañeiros dun xeito prodixioso.

Como todo termina sabéndose o asunto da bóla sóubose de alí a un tempo e agora é corrente oírlle ós rapaces , cando un deles gaña moitas bólas ao trisco:

- “ Ese nin que tivera o ollo de vidro de don Amador “.

A historia termina ben, moi ben diría eu. O rapaz á noite levou á taberna o ollo encontrado e entregoullo ao seu dono. Don Amador movido pola acción do rapaz, infrinxindo por unha vez a súa estrita puntualidade de sempre, referiulle aos presentes o seu máis grande segredo. Unha larga historia de acción na cal perdera o ollo esquerdo. Os rapaces non pestanexaban. E os homes saían convencidos de que aquel home tíñaos ben postos.....fóra o día xa clarexaba.

E P Í L O G O

Hoxe, bastantes anos despois, don Amador , mediante un afortunado transplante impensable naquelas datas alcanzou a visión do seu ollo esquerdo. E sen máis misterio, nin segredo que o de todos os homes, vive perfectamente identificado coa xente do lugar. Sábese que non ten familia nin sequera nas Américas. Pero el síntese o avó de todos os cativos do lugar, da mesma maneira que todos o teñen por avó a el. Sen dúbida a historia do ollo de vidro serviulle para topar uns netos que o mundo non lle quixo dar. Era todo un exercicio de humildade sen complexos, sacar o ollo da cunca e mostrarllo aos rapaces e iso adopta ter premio no corazón dos cativos e dos homes e mulleres de calquera parte do mundo.Loureiro non podía ser unha excepción e non a foi.Todos respectaban e querían a don Amador e el correspondíaos con grandes historias das súas aventuras persoais e pequenos agasallos mercados na vila. Por  R.S. Lago.